اولين و دمدستترين گياهي كه در هر خانه پيدا ميشود، نعناع است كه ميشود معجوني مخصوص سرماخوردگيهاي زمستاني از آن تهيه كرد.
اين روزها آنقدر از عوارض رنگارنگ داروهاي شيميايي ميشنويم كه ديگر رغبتي براي مصرفشان نمانده و افراد سعي ميكنند از جايگزينهاي گياهي استفاده كنند. تب مصرف دمنوشهاي گياهي هم ديگر حسابي گل كرده و بازار هم كه پر شده از دمنوشهاي حاضر و آماده كه هر روز يك مدل با يك عطر و طعم جديد جوابگوي هر طبع و ذائقهاي است. به همين خاطر در ادامه دكتر عليرضا عباسيان، متخصص طب سنتي چند دمنوش ساده و تركيبي به شما معرفي خواهد كرد كه به سادگي ميتوانيد در خانه تهيه كنيد و از خواص بيشمارشان لذت ببريد.
چند نوشيدني زنانه
خانمهايي كه كيستهاي تخمدان دارند ميتوانند از خواص دمنوش زيرفون بهره بگيرند؛ روزي يك ليوان دمنوش زيرفون ميتواند به از بين رفتن كيستهاي تخمدان و نيز اختلالات زنانگي كمك كند و به همين جهت مصرف مداوم اين دمنوش به آقايان توصيه نميشود. دمنوش ديگري كه باعث ترشح بهتر هورمونهاي زنانگي ميشود، دمنوش رازيانه است كه البته تاثير بسيار خوبي بر رفع نفخها و مشكلات گوارشي دارد. ضمنا اين دمنوش عطر خوبي دارد. انيسون نيز يكي ديگر از گياهان همخانواده رازيانه است كه تاثيرات مشابهي دارد. براي استفاده از دمنوش رازيانه و دمنوش انيسون ميتوانيد يك تا دو قاشق مرباخوري بذر رازيانه يا انيسون را در يك ليوان آبجوش براي يك ساعت دم كنيد.
ديگر فكر و خيال نكنيد
دمنوش اسطوخودوس تنشهاي فكري افراد را از مغز پاك ميكند و در اصطلاح طب سنتي به اسطوخودوس جاروي دِماغ گفته ميشود؛ يعني مغز را پاك ميكند. دمنوش اسطوخودوس بهخصوص براي افرادي كه تنشهاي فكري خانوادگي يا كاري دارند، بسيار مناسب است. براي تهيه اين دمنوش بهازاي يك ليوان آب جوش يك قاشق مرباخوري اسطوخودوس كافي است.
يك بادشكن طبيعي
براي تهيه دمنوش زيره بهتر است يك شب تا صبح يكي، دو قاشق مرباخوري زيره را در سركه خيس كنيد و بعد، زيرهها را از سركه خارج و آنها را در يك ليوان آب جوش دم كرده و ميل كنيد. اين دمنوش هم براي رفع نفخ بسيار خوب است اما از آنجا كه افراد مختلف مزاجهاي متفاوتي دارند، اين دمنوشهاي خانگي را بهتر است فقط يكي، دو بار در هفته ميل كنند و استفاده بيشتر از اين مقدار با مجوز پزشك باشد. همچنين مصرف دمنوشهاي گياهي در دوران بارداري توصيه نميشود چون بعضي از اين گياهان براي شرايط خاص بارداري مناسب نيست و اگر خانمي در اين دوران اصرار بر استفاده از دمنوش دارد، حتما بايد با مجوز متخصص طب سنتي اين كار را انجام دهد.
بانشاط و سرزنده شويد!
اگر نصف قاشق مرباخوري سرخالي زعفران با دو، سه ليوان آبجوش مخلوط شود و مقداري نبات، چند قطره آبليمو و حتي مقداري گلاب به آن اضافه كنيد از اثرات نشاطآوري و ضدافسردگي بسيار قوي زعفران بهره خواهيد برد. اين نوشيدني كه نياز چنداني به دم كشيدن ندارد، بدن را هم خوشبو ميكند اما ممكن است باعث تپش قلب و سردرد شود بنابراين افرادي كه سابقه تپش قلب يا سردردهاي ضرباندار دارند، نبايد از اين دمنوش استفاده كنند. مصرف اين دمنوش در سيكلهاي ماهانه خانمها نيز توصيه نميشود چراكه مثل زنجبيل و دارچين باعث افزايش خونريزي ميشود.
اگر ديابت داريد. . .
پودر دارچين باعث كدر شدن دمنوش ميشود اما خوب است دو، سه قلم چوب دارچين را با آب سرد شسته، خوب خرد كنيد و يك تا دو ساعت روي حرارت بگذاريد تا هم رنگي شبيه چاي داشته باشد و هم خواص آن كامل خارج شود. دمنوش دارچين نشاطآور بوده و براي درمان افسردگيها كمككننده است، همچنين كاهنده قند خون براي ديابتيها و نيز كاهنده چربي خون است. دمنوش دارچين هم مثل دمنوش زنجبيل بهبوددهنده دردهاي مفصلي است و ميتواند خواب افرادي كه دچار پرخوابي هستند را كمتر كند. نوشيدني دارچين بوي بد دهان را با عطر خاصش از بين ميبرد و در كاهش عفونتهاي دنداني اثر مثبت دارد اما مصرفش در دورههاي ماهانه بانوان توصيه نميشود چراكه تا حدودي باعث افزايش خونريزي ميشود.
يك نوشابه انرژيزاي گياهي
نصف قاشق مرباخوري پودر يا به اندازه يك بند انگشت كامل از زنجبيل تازه را خرد كرده و با دو ليوان آب جوشانده و ميل كنيد تا يك روز پر از انرژي داشته باشيد. اگر طعم اين دمنوش برايتان تند و غيرقابل تحمل است، چند قطره آب ليمو و مقداري عسل به آن اضافه كنيد. اين دمنوش باعث نشاط بسيار ميشود؛ بهخصوص اگر آن را صبح ميل كنيد فرد روزي بسيار پرانرژي و پرتلاش خواهد داشت. همچنين اين دمنوش بهبوددهنده دردهاي مفاصل و نفخ معده است، اما ميتواند براي مبتلايان به زخم يا درد معده بسيار خطرناك باشد و سوزش معده يا سوزش زخم معده را افزايش ميدهد.
زنجبيل در افرادي كه سردردهاي ضرباندار دارند، باعث تشديد سردرد ميشود و به همين دليل بايد با احتياط مصرف شود، اما افرادي كه ضعف هضم دارند و بعد از خوردن دو، سه قاشق غذا احساس پري و سيري ميكنند، ميتوانند براي تقويت هضم از اين دمنوش استفاده كنند اما نوشيدن بيش از يك ليوان از اين دمنوش به هيچوجه توصيه نميشود.
آبي بر آتش سرماخوردگي
اولين و دمدستترين گياهي كه در هر خانه پيدا ميشود، نعناع است كه ميشود معجوني مخصوص سرماخوردگيهاي زمستاني از آن تهيه كرد. دمنوش نعناع ضمن تقويت سيستم ايمني بدن در رفع گلودرد هم موثر است و گرفتگي بيني كه به خاطر افزايش ترشحات بيني ايجاد شده را باز ميكند و فرد ميتواند نفس راحتي بكشد. البته اين دمنوش ضد نفخ است و در رفع دردهاي شكمي كه با خوردن مواد غذايي سرد در فصل زمستان- كه خود نيز فصل سردي است- ايجاد ميشود، موثر است. براي تهيه اين دمنوش كافي است يك قاشق مرباخوري تا يك قاشق غذاخوري پودر نعناع را با يك و نيم ليوان آبجوش 20 دقيقه دم كنيد.
از تقويت قلب تا درمان افسردگي
براي درمان افسردگيها، يا افزايش انرژي افرادي كه بنيه كمي دارند، ميتوان از دمنوش گلگاوزبان استفاده كرد و فقط بايد حواستان باشد كه اين دمنوش پتانسيل بالا بردن فشارخون را دارد، البته گاهي گزارشهاي ضد و نقيضي در اين زمينه وجود دارد و باتوجه به نوع ژنتيك فرد، ممكن است فشارخون را كاهش دهد. اما چون اصولا پتانسيل افزايش فشار خون را دارد، بهتر است افرادي كه دچار پرفشاري خون هستند از دمنوشهاي جايگزين استفاده كرده يا يك بار اين دمنوش را مصرف كنند، علائم خود را كنترل كرده و ببينند آيا دچار علائم افزايش فشارخون كه در بعضيها داغ شدگي، سردرد، احساس تپش قلب و. . .است، ميشوند يا خير كه در صورت اين اتفاق نبايد ديگر سراغ اين دمنوش بروند. مصرف طولاني مدت اين دمنوش باعث روشن شدن پوستهايي ميشود كه به خاطر مصرف خوراكيهاي ناسالم مثل سوسيس، كالباس و.. . كدر شدهاند. دمنوش گلگاوزبان بهطور سنتي با كمي سنبلالطيب و ليمواماني استفاده ميشده كه اين تركيب براي تقويت قلب و عروق هم بسيار مناسب است كه ميتوان بهجاي ليمواماني از آبليمو در اين تركيب استفاده كرد يا اصلا از گلگاوزبان به تنهايي براي تهيه دمنوش استفاده كرد. فقط يادتان باشد براي گلگاوزبان يك قاشق كامل زياد است و يك قاشق مرباخوري هم كفايت ميكند.
داروي ضدفشارخون تابستاني
براي كاهش فشارخون ميتوان از تركيب رز چيني، كمي گرد ليمو و گرد غوره استفاده كرد. از اين تركيب يك چاي ترش مزه تهيه ميشود كه براي پايين آوردن فشارخون مناسب است اما اين دمنوش يكي از چايهاي تركيبي است كه در زمستان نوشيدنش زياد به صلاح نيست چون طبعش سرد است و بيشتر به درد هواي گرم تابستان ميخورد، بنابراين اگر فردي فشارخون دارد و طبعش هم خيلي گرم است، ميتواند در زمستان از اين چاي استفاده كند.
دمنوشي براي زندگي بدون استرس!
براي تهيه اين دمنوش يك قاشق غذاخوري بابونه، يك قاشق غذاخوري بادرنجبويه، يك قاشق غذاخوري اسطوخودوس و دو قاشق غذاخوري گل بنفشه (در تابستان) را با دو ليوان آبجوش مخلوط ميكنيم اما در زمستان گل بنفشه را به يك قاشق غذاخوري محدود ميكنيم. اين تركيب را با دو ليوان آبجوش 20 دقيقه دم ميكنيم، بعد ميتوان آن را تا سه بار در روز ميل كرد. اين دمنوش براي افرادي كه بهطور ناگهاني عزيزي را از دست داده و بهاصطلاح دچار تروماي روحي و در پي آن دچار دردهاي دائمي سر، شكم و. . . ميشوند نيز كارساز خواهد بود.
يك آرامبخش زمستاني
دمنوش بادرنجبويه (lemon balm) به ريلكس شدن ذهن، آرامش و خواب خوب كمك ميكند، طبع اين نوشيدني گرم است و براي زمستان بسيار مناسب است. اين دمنوش را به دفعات ميتوان مصرف كرد و هيچ منعي براي افراد با مزاجهاي مختلف ندارد.
يك قاعده كلي براي تهيه دمنوشها:
دمنوشهايي كه با برگ يا گل تهيه ميشوند، مدت دمكشيدنشان كم است و كافي است بين 20 دقيقه تا نيم ساعت روي حرارت قرار بگيرند اما آنها كه چوب (مثل دارچين)، ريشه (مثل زنجبيل) يا بذر (مثل انيسون و رازيانه) دارند، مدت زمان دم كشيدن طولانيتري دارند تا عصارهشان به خوبي خارج شود مثلا دارچين را تا دو ساعت يا حتي بيشتر هم ميتوان روي حرارت غيرمستقيم گذاشت به اين ترتيب عصارهاش بيشتر خارج ميشود و نبايد نگران تغيير طعم يا از دست رفتن خاصيتش بود.
خستگي جسم و جان را برطرف كنيد
تركيب چاي سفيد، چاي سبز و مقدار اندكي دارچين خستگيتان را كم ميكند. اين دمنوش ميتواند به دفعات استفاده شود چراكه ضرر بسيار كمي دارد و بيشتر منفعت است، تركيب اين مواد به بازسازي قوا و رفع خستگي خيلي كمك ميكند و برخلاف اسطوخودوس فقط رفع خستگي روحي نميكند و علاوه بر آن خستگي جسمي را هم برطرف ميكند. دمنوشهاي تركيبي معمولا هركدام براي يك منظور با هم تركيب ميشوند، مثلا دستهاي از دمنوشهاي تركيبي انرژيزا هستند و بعضي ديگر كاهنده فشارخون و دستهاي ديگر آرامشبخش هستند كه برخلاف انرژيزاها كه ضربان قلب و انرژي را افزايش ميدهند به ريلكسيشن و تنشزدايي از بدن كمك ميكنند.